آشنایی با کتاب «ریشهها» و نقش آن در پژوهشهای هویتی
در اواسط دهه ۷۰ خورشیدی، یکی از دوستان اهل ادب کتاب «ریشهها» نوشته الکس هیلی را برای مطالعه به امانت داد. این کتاب که در سال ۱۹۷۶ منتشر شده، یکی از اثرگذارترین آثار ادبیات آمریکا در زمینه بردهداری، هویت و ریشههای خانوادگی محسوب میشود. مطالعه این اثر، بهانهای شد برای مرور یادداشتهای قدیمی و آغاز پژوهشی جدید درباره ریشهها.
خلاصهای از داستان ریشهها
کتاب ریشهها داستان زندگی کونتا کینته، جوانی از قوم ماندینکا در گامبیا را روایت میکند که در قرن هجدهم توسط شکارچیان برده به اسارت گرفته شده و به آمریکا منتقل میشود. کونتا علیرغم شرایط دشوار، تلاش میکند هویت خود را حفظ کند. روایت داستان به نسلهای بعدی ادامه مییابد تا به خود نویسنده، الکس هیلی، میرسد که در جستوجوی ریشههای خانوادگیاش است.
مضامین کلیدی کتاب:
- تأثیر تاریخی بردهداری بر هویت سیاهپوستان آمریکایی
- اهمیت خاطره جمعی و تاریخ شفاهی
- بازسازی پیوند میان گذشته، حال و آینده
کلیدواژههایی برای یافتن ریشههای گمشده
الکس هیلی در مسیر یافتن اجداد خود به چند واژه کلیدی برخورد که از طریق روایتهای شفاهی به نسل او رسیده بود. این واژهها مانند رمزهایی عمل کردند:
- کونتا کینته (Kunta Kinte): نام جد اصلی
- جوفوره (Juffureh): نام روستای زادگاه او در گامبیا
- کینته: نام خانواده یا طایفه
او با استفاده از این سرنخها توانست پس از قرنها، ارتباط با قبیله اجدادی خود را بازسازی کند.
نقش تاریخ شفاهی در پژوهشهای هویتی و نسبشناسی
تاریخ شفاهی یکی از روشهای نوین پژوهش تاریخی است که بر روایتها، خاطرات و تجربههای شاهدان رویدادها تمرکز دارد. این شیوه بهویژه در جوامعی که اسناد مکتوب ناقص یا در دسترس نیستند، بسیار مؤثر واقع میشود.
کاربرد تاریخ شفاهی در نسبشناسی
- گفتوگو با سالمندان برای کسب اطلاعات درباره اجداد، مهاجرتها و وصلتها
- ثبت نامها، مکانها و دلایل تغییر نام خانوادگی
- مقایسه و اعتبارسنجی روایتهای گوناگون
از یک واژه تا ریشهها: سییوکولو (سیاکولولی)
در روایتهای شفاهی خاندان ما، واژهای کلیدی به نام سییوکولو یا سیا کولولی مکرر شنیده میشود؛ واژهای که با شنیدن آن از زبان پدر، اصغر عمی و بزرگان فامیل، کنجکاوی درباره ریشههای قفقازی ما برانگیخته شد.
همانگونه که الکس هیلی با چند واژه توانست قبیله اجدادی خود را شناسایی کند، ما نیز میتوانیم با تکیه بر روایتهای شفاهی و یک سرنخ مانند این واژه، پیوندهای خود با تاریخ مکتوب را بازیابیم.
—
دیدگاهها